Urbanist en culturele producent

Michiel van Iersel. Urbanist, curator en mede-oprichter van Non-fiction (bureau voor culturele innovatie) en De Verdieping (cultuurprogramma in het gebouw van TrouwAmsterdam). Publiceert, geeft lezingen en is adviseur van het Amsterdamse gemeentebestuur voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Hij is ook initiatiefnemer van Failed Architecture, een groeiend internationaal onderzoek naar de oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossing van gebouwen en gebieden die kampen met problemen als leegstand, een slechte reputatie en/of technische en architectonische gebreken. Van Iersel laat anderen anders kijken. Door inzicht te bieden in wat de successen van en drijfveren achter sociale interactie van burgers en ondernemers zijn. Energy yes, quality no.

Persoonlijke aanleiding/drijfveer

‘In Nederland is lang geprobeerd totale perfectie na te streven. Het moest beter, groter, mooier, gelikter, zorgeloos en voor de eeuwigheid. Met Vinexwijken als ultieme expressie hiervan. Nu veel ontwikkelingen stagneren, moeten we anders leren kijken naar onze eigen omgeving en leren omgaan met imperfectie en verval. Verwacht van mij geen politieke standpunten of een allesomvattende analyse van grote sociale vraagstukken, maar wat ik wel kan is anderen anders laten kijken. Bijvoorbeeld naar de stad, waar wij gewend waren om vooral problemen te benadrukken, terwijl deze maar moeizaam gevonden worden en er juist zoveel goed gaat. Inzicht in wat de successen van en drijfveren achter sociale interactie van burgers en ondernemers zijn, hebben wij in de afgelopen decennia maar moeizaam opgebouwd. En juist hierin moeten wij verder. Om Thomas Hirschhorn te citeren: ‘energy yes, quality no’.’ Oftewel: kwaliteit kan je niet langer afdwingen, er is geen blauwdruk voor, maar met veel energie en vindingrijkheid ontstaat wel degelijk kwaliteit.’

Persoonlijke ambitie

‘Ik zie mijzelf niet als representant van welke generatie dan ook. Wel omring ik mij graag met mensen die evenals ikzelf tussen disciplines werken, hyperalert zijn, permanent nieuwe ideeën spotten en vooral niet op voorhand gericht zijn op zekerheid, perfectie en hermetische eenduidigheid. Noem het een artistieke houding; de wereld kan ik niet veranderen, verwarring en nieuwe betekenissen en verbindingen creëren wel. Het is goed als sommigen verrassende posities innemen, spiegels voorhouden en ideeën aandragen waar iedereen zo om verlegen is. Ik realiseer mij tegelijkertijd hoe risicovol en vrijblijvend dit kan zijn. Voordat je het weet, word je veel gevraagd op symposia, feliciteert iedereen je met je scherpe en contraire analyse, maar gaat men net zo gemakkelijk ook weer over tot de orde van de dag. Mensen zoals ik, noem het de ‘zzp-generatie’: ongebonden en mobiel, kunnen niet aan de zijlijn blijven opiniëren. Wij zullen verantwoordelijkheid moeten nemen, desnoods door echte posities binnen instituties in te nemen. Eerste stap kan zijn om niet af te wachten tot bestaande instituties ons vragen om een bijdrage te leveren aan een bepaalde opgave, maar om dit om te draaien. Waarom zou de zzp-generatie niet het voortouw nemen om bestaande instituties te betrekken bij wat ons bezig houdt?’

Opgave

‘In de culturele sector wordt al veel langer dan in de ruimtelijke sector het belang gezien van sociale relaties en interactie tussen mensen op specifieke plekken. Het is belangrijk om deze interactie en bewustwording op gang te brengen, waarbij kennis veel beter ontsloten moet worden richting de bewoners van de stad. Ik ben ervan overtuigd dat als bijvoorbeeld vastgoedinformatie toegankelijker wordt voor burgers, dit tot nieuwe initiatieven leidt, verborgen culturele lagen bloot legt en ongekende potenties in de stad aanboort. Het publiek moet meegenomen worden, zoals dit in de kunst al langer het geval is. Een goed voorbeeld is de recente campagne in Amsterdam ter gelegenheid van de 4 en 5 meiherdenking: ‘Joodse Huizen’. Amsterdammers werd gevraagd om met een poster woningen te markeren vanuit waar mensen gedeporteerd zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een ander voorbeeld zijn de applicaties die wij ontwikkeld hebben voor de gemeente Amsterdam in het kader van het ‘Bid Book Floriade 2022’ (zie meer bij het project Floriaderadar).’

Opleiding

‘ Ik studeerde bedrijfskunde en algemene cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, metropolitane studies aan de Humboldt Universiteit Berlijn en Azië studies aan de Universiteit van Amsterdam. Mijn professionele carrière startte ik bij het Museum Boijmans Van Beuningen, om vervolgens een groot aantal activiteiten te organiseren bij onder meer de Architectuur Biënnale in Venetië en Art Rotterdam. Ik ben mede-oprichter van Non-fiction (een bureau voor culturele innovatie) en De Verdieping (het cultuurprogramma in het gebouw van TrouwAmsterdam). Daarnaast publiceer ik, geef ik lezingen en ben ik als lid van Stad-Forum adviseur van het Amsterdamse gemeentebestuur voor wat betreft de ontwikkeling van de stad. Daarnaast ben ik initiatiefnemer van Failed Architecture, een internationaal onderzoek naar de oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossing van gebouwen en gebieden die kampen met problemen als leegstand, een slechte reputatie en/of technische en architectonische gebreken. Ik noem mijzelf in mijn curriculum vitae urbanist en culturele producent.’

Persoonlijk netwerk

‘Omdat ik in zoveel kringen verkeer, heb ik een breed en gevarieerd netwerk. Het kost mij moeite om daar maar enkelen uit te lichten. Genoemd moeten dan zeker worden Willem Velthoven, Jarrik Ouburg, Joost Janmaat, Christian Ernsten, Tracy Metz en Arne Hendriks. Wat zij gemeen hebben is dat zij zoveel in beweging krijgen. Willem Velthoven is een radicale vrijdenker en overal als eerste bij. Hij heeft al in 1983 Mediamatic opgericht. Hij is geestelijk vader van AnyMeta (een op semantic web gebaseerde sociaal informatiesysteem) en experimenteert met alles van arduinos en aquaponics tot nieuwe vormen van ruilhandel en eten. Jarrik Ouburg is hoofd van de masteropleiding architectuur aan de Academie van Bouwkunst van Amsterdam; een architect die op alle schaalniveaus actief is. Met veel interesse volg ik Joost Janmaat en Christian Ersten van PartizanPublik. Zij bedenken bewustwordingscampagnes zoals Joodse Huizen. Met Tracy Metz deel ik vele fascinaties. Arne Hendriks is kunstenaar en bekend van ondermeer ‘The incredible shrinking man’, waarmee hij multidisciplinair onderzoek op een boeiende manier verbindt met kunst.’

Persoonlijke referenties

‘Zelf ben ik gefascineerd geraakt door de recent uitgekomen studie ‘Balkan in de polder. Naar een organische gebiedsontwikkeling in Nederland’ onder redactie van Ellen Holleman, Robert-Jan de Kort en Sabrina Lindemann. In deze studie roepen de auteurs de vraag op of de Nederlandse planningprofessionals bereid zijn eindbeelden los te laten en meer ruimte te bieden aan initiatieven van gebruikers in een gebied. Is het denkbaar dat zij pas in tweede instantie gaan plannen en structureren? Een prachtig voorbeeld van een geslaagde wisselwerking tussen ontwerp, beeldende kunst en urbanisme. Een andere recente referentie voor mij is het visuele essay ‘Scramble City’ van Lada Hrsak, Dieuwertje Komen, Neeltje ten Westenend en mijzelf, waarin we de gevolgen van cultuurpolitiek in negen middelgrootte Europese steden laten zien. Van het Guggenheim Museum in Bilbao en Salford Quays in Manchester tot neoclassistische nieuwbouwmonumenten in Skopje. De reis leerde mij dat de menselijke hang naar een gedeeld verleden en herkenbare stijlen uiteindelijk veel krachtiger is dan de omarming van ‘het nieuwe’ in steden als Bilbao.’

Nederland Next

‘Iedereen zegt momenteel dat het gaat om de kleinschaligheid en initiatieven van onderop. Maar wat gebeurt er als de economie weer aantrekt? Gaat men dan toch niet weer, ouderwets, over tot grootschalige gebiedsontwikkeling? Om dit te voorkomen, moet veel meer bewezen gaan worden wat sociale interactie vanuit bestaande gebieden voor meerwaarde heeft. Daar ligt de bewijskracht.’
michiel.jpg

Michiel van Iersel

Michiel van Iersel (Alphen aan den Rijn, 1978) is urbanist, curator en mede-oprichter van Non-fiction (bureau voor culturele innovatie) en De Verdieping (cultuurprogramma in TrouwAmsterdam). Publiceert, geeft lezingen, is initiatiefnemer van het internationale onderzoek Failed Architecture en als lid van Stad-Forum adviseur van het Amsterdamse gemeentebestuur voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Van Iersel studeerde bedrijfskunde en algemene cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, metropolitane studies aan de Humboldt Universiteit Berlijn en Aziëstudies aan de Universiteit van Amsterdam.

project

Floriaderadar

interview

Urbanist en culturele producent

website

http://www.non-fiction.nl

netwerk

Willem Velthoven Tracy Metz Joost Janmaat Christian Ernsten Arne Hendriks

social media

Michiel van Iersel op twitter

michielviersel@michielviersel10 Oct

"Onvrede binnen architectuurwereld wegens sprekerslijst voor symposium bestaande uit enkel witte mannen" Goed zo… https://t.co/tXvijphXJe

michielviersel@michielviersel04 Oct

Today I’ll reflect on ‘Spaces of Solidarity’ from 11:00 at @HarvardGSD. Open to all https://t.co/TbqFSvNTUW https://t.co/8nTEXnNlXj

michielviersel@michielviersel03 Oct

Ik hoop dat het een hoax is, of een stomme vergissing, maar waarom louter en alleen maar mannen op het programma vo… https://t.co/d8ixiQPo69

michielviersel@michielviersel01 Oct

When in town, don't miss today's lecture by architect and curator @NoraAkawi starting at noon at @HarvardGSD..… https://t.co/EpawXiZURZ

michielviersel@michielviersel26 Sep

Great, albeit alarming, series... "Americans: the next climate migrants" https://t.co/W631U4MnbU… https://t.co/9o6uDvXirg

michielviersel@michielviersel25 Sep

RT @ethel_baraona: "Solidarity is a noun, but what are your verbs?" is the lecture by @michielviersel for #SpacesofSolidarityhttps://t.co/QP5mvoi3QT

michielviersel@michielviersel25 Sep

@ethel_baraona @HarvardGSD @Malkits Thank you Ethel! Wish you were there..

michielviersel@michielviersel25 Sep

Climate gentrification: the rich can afford to move – what about the poor? https://t.co/vP82pmfe7e via @guardian https://t.co/gqZSHOBB3h

michielviersel@michielviersel21 Sep

Must see: @theareafilm, a five-year odyssey of a South Side Chicago neighbourhood, where more than 400 African-Amer… https://t.co/GOFinaJbOU